Amerika Birleşik Devletleri’nin en tartışmalı ve tesirli dışişleri bakanlarından olan Henry Kissinger, 100 yaşında hayatını kaybetti.
Siyasi danışmanlık şirketi Kissinger Associates’ten yapılan açıklamada, eski diplomatın Connecticut’taki meskeninde öldüğü belirtildi.
Kissinger uzun yıllar süren siyasi mesleğinde ABD dış siyasetinde kimileri tartışmalı, kilit roller oynamıştı.
Kissenger Eylül 1973-Ocak 1977 ortasında, Richard Nixon ve Gerald Ford’un başkanlıkları devrinde ABD Dışişleri Bakanı olarak misyon yaptı.
Ayrıca 1969-1975 yılları ortasında Ulusal Güvenlik Danışmanlığı misyonunu de yürütmüştü.
Kissinger, Türkiye’nin 1974’deki Kıbrıs Harekatı sırasında ABD Dışişleri Bakanı’ydı.
Nazi Almanyası’ndan kaçış
1923 Almanya doğumlu Kissinger, ailesiyle birlikte Nazi Almanyası’ndan kaçarak 1938’de ABD’ye yerleşmişti.
20 yaşında ABD vatandaşı olan Kissinger üç yıl ABD ordusunda vazife yaptıktan sonra ordunun istihbarat servisinde çalışmıştı.
Doktorasını da yaptıktan sonra Harvard Üniversitesi’nde memleketler arası alakalar dersleri verdi.
1969 yılında periyodun ABD Lideri Richard Nixon, Kissinger’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak atadı. Bu konum, ABD dış siyasetini belirlemede onun eline büyük bir güç verdi.
Daha sonra Dışişleri Bakanlığı misyonuna getirilen Kissinger, Çin ile diplomatik alakaları yürüttü, 1973 Arap-İsrail Savaşı’nı (Yom Kippur) bitiren müzakerelere ve Vietnam Savaşı’nı sonlandıran Paris Barış Mutabakatı’na yardım etti.
Tartışmalı Nobel Barış Ödülü
Kissinger, Vietnam Savaşı’nda ateşkes mutabakatının imzalanmasındaki rolü nedeniyle 1973’te Nobel Barış Ödülü’nü kazandı lakin bu ödül Nobel tarihindeki en tartışmalı mükafatlar ortasında yerini aldı.
Kamboçya’da kapalı bombardımanlar ve Güney Amerika’daki vefat saçan askeri rejimlere dayanak vermek üzere ABD dış siyasetinin en eleştirilen atılımlarından kimilerine dahil olmuş bu bireye ödül verilmesi, hayli tenkit topladı.
Kissinger mükafata, Kuzey Vietnamlı önder Le Duc Tho ile birlikte layık görülmüştü.
Vietnamlı önder mükafatı reddederken Nobel Ödül Komitesi’nden iki kişi de Kissinger’a ödül verilmesini protesto etmek için istifa etti.
New York Times ise mükafata Nobel Savaş Mükafatı ismini verdi.
“Baskıcı rejimlere destek” eleştirileri
Kissinger’a mesleği boyunca insan hakları konusunda tenkitler gelmeye devam etti.
Dünyanın Soğuk Savaş’ta olduğu bu devirde Kissinger, Sovyetler Birliği ile rekabeti insan haklarının önüne koymakla ve Şili’deki Augusto Pinochet rejimi üzere, dünyadaki baskıcı rejimleri desteklemekle eleştirildi.
Kissinger 1977’de ABD hükümetindeki vazifelerinden ayrılsa da, toplumsal ve siyasi hususlarda önde gelen yorumculardan olmayı sürdürdü.
Kurduğu Kissinger Associates isimli danışmanlık şirketi, ABD idareleriyle yakın çalıştı.
Kissinger ayrıyeten birçok şirketin idare heyetinde vazife aldı ve 22 kitap yazdı.
Kissinger geçen Mayıs ayında 100 yaşına basmıştı lakin faal hayatıyla dikkat çekiyordu. Temmuz ayında Pekin’e giderek Çin Devlet Lideri Şi Jinping’le görüştü.
Kissinger’ın eski özel asistanı ve ABD’nin eski Çin Büyükelçisi Winston Lord Kissinger’ın mevtini “Amerika ulusal çıkarları için çok kıymetli bir şahsiyeti kaybetti” diyerek duyurdu.
Bir yanıt bırakın