Dünya önderleri, Dubai’de düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP) bir ortaya gelerek iklim krizini ele alacak.
Bu yıl 28. sefer düzenlenen konferansta iklim değişikliğinin nasıl sonlandırılabileceği ve gelecekte ne yapılması gerektiği konuşulacak.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) düzenlenecek olan tepe, 30 Kasım’dan 12 Aralık’a kadar sürecek.
“Tarafların konferansı” (Conference of the Parties) manasına gelen COP, iklim değişikliği mutabakatını 1992 yılında imzalayan ülkelerin bir ortaya geldiği bir oluşum.
Dubai’de düzenlenmesi neden tartışmalı?
BAE, dünyanın en fazla petrol üreten birinci 10 ülkesinden biri.
Kamuya ilişkin petrol şirketinin başında bulunan Sultan Ahmet El Cebir, konferansın da lideri seçildi.
Petrol, kömür üzere fosil bir yakıt kaynağı.
Fosil yakıtlar, yandıkları vakit karbondioksit üzere dünyanın ısınmasına yol açan gazlar açığa çıkardıkları için iklim değişikliğinin ana sebebi olarak görülüyorlar.
El Cebir’in başında olduğu şirket ise petrol üretme kapasitesini büyütmek istiyor.
BBC’nin ele geçirdiği evraklara nazaran BAE mesken sahibi rolünü yeni petrol ve gaz muahedeleri yapmak için kullanmak istiyor.
El Cebir birebir vakitte yenilebilir güç şirketi Masdar’ın da başında, bu halde rüzgar ve güneş gücü üzere pak teknolojilerden de yararlanmak niyetinde.
COP28 neden kıymetli?
Konferansın, 2015 yılında Paris’te anlaşıldığı üzere global ısınmayı 1,5 derecede sabit tutma maksadını canlandırması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne (IPCC) nazaran ısınmayı 1,5 derecede tutmak, yeryüzünün iklim krizinden ağır bir halde etkilenmemesi için kritik.
Sanayileşme öncesine kıyasla uzun vadeli ısınma şu an için 1,1 ve 1,2 derece civarında.
Ancak son araştırmalara nazaran 2100’e kadar dünyanın 2,4 ve 2,7 derece kadar ısınabileceği öngörülüyor. Bu yüzden 1,5 derecede tutma gayesi için fırsat penceresi gitgide daralıyor.
2030 yılına kadar pak güç kaynaklarına geçişi hızlandırmak ve iklim kriziyle uğraş için yoksul ülkelere maddi yardım toplamak, konferansın öbür amaçları ortasında.
Kimler katılıyor?
200 hükümet konferansa davet edildi.
ABD Lideri Joe Biden ve Çin Devlet Lideri Şi Cinping konferansa gelmeyecek lakin bu ülkeler temsil edilecek.
Türkiye’den Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki başkanlığındaki grup konferansa katılacak.
İklim Değişikliği Lideri Prof. Dr. Halil Hasar da konferansta olacak.
İngiltere’den ise Başbakan Rishi Sunak ve Kral Charles katılıyor.
Tartışmalı bahisler ne olacak?
Kömür, petrol ve gaz üzere hala yaygın olarak kullanılan fosil yakıtların geleceğine dair uyuşmazlıkların yaşanması bekleniyor.
Sultan Ahmet El Cebir, vakitle bu yakıtların kullanımının azaltılması gerektiğini söylerken Avrupa Birliği vakitle sona erdirilmesi gerektiğini düşünüyor.
Maddi kaynaklar da büyük bir tartışma konusu.
COP27’de güçlü ülkelerin yoksul ülkelere iklim krizinde uğraş etmesi için ödeme yapmasında karar kılınmıştı, lakin bunun nasıl işleyeceği bilinmiyor.
Mesela ABD, geçmişteki emisyonları için bu fona katkıda bulunmayı reddetti.
2009 yılında gelişmiş ülkeler 2020’ye kadar yıllık 100 milyar dolar ödemeyi kabul etmişti.
Hedef hayata geçirilmedi, lakin 2023’e kadar gerçekleştirilmesi bekleniyordu.
Konferanslar hala değerli mi?
Dünyaca ünlü aktivist Greta Thunberg’e nazaran bu dorukların bir işlerliği yok; ülkeler kendilerini etraf açısından aklamak için bir ortaya geliyor lakin bir değişiklik yapmıyor.
Ancak tekrar de bazılarına nazaran ulusal maksatların ötesinde global bir gayeye ulaşmak için bu tepeler gerekli.
Mesela Paris’te karar verilen 1,5 derecelik limit, BM’ye nazaran kozmik bir iklim hareketinin oluşmasını sağladı.
Bir yanıt bırakın