Fehmi Koru*
Gazze’de beşerler ölüyor, öteki beşerler seyrediyor… Birinci manzara buydu; artık ise dünya başkanları ile halklar ortasında ayrışma azalmaya başladı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) İklim Tepesi yapıldı, oraya dünyanın her tarafından ülkelerin lider yahut başbakanları katıldı. Merak bu ya, çektirdikleri hatıra fotoğrafına baktım, İsrail’in cumhurbaşkanı Isaac Herzog da ortalarındaydı.
Zirve BAE’nde. Dünya başkanları orada, Herzog ile birebir fotoğrafta.
Fotoğraf bana oldukça tuhaf geldi.
Tuhaf gelmesinin sebebi, Gazze’de, savaşın çabucak başlarında, şimdi sivil ölümlerin sayısı onbinlerle söz edilmezken, çatışmaların altıncı gününde, gazetecilerin karşısına çıkan İsrail cumhurbaşkanı Herzog’un, Gazze’deki ölümlerden -Filistinli ölümlerinden- Gazzelileri sorumlu tutan kelamlarını hatırlamam oldu.
Dikkatinizden kaçmış olabilir. Herzog o gün, CNN International kanalının İngiliz muhabirinin ısrarlı soruları üzerine, ülkesinin başlattığı savaşın maksadının bütün Gazze halkı olduğunu savunurken, evvel “Neden Hamas’a karşı çıkmıyorlar?” dedi, daha sonra, gazetecinin “Sorum şu: Gazze’deki siviller, Hamas’ı yok etmemekten sorumlu tutuluyor ve bu nedenle legal gaye haline mi geliyor?” sorusu üzerine de, sesini yükselterek, kendilerine karşı füzelerin meskenlerin mutfağından atıldığı garip karşılığını verdi.
Herzog, üzerinden neredeyse iki ay geçtikten sonra bile, Gazze’de çoluk-çocuk ayırt etmeden siviller üzerine yağdırılan bombalardan, hastanelerin yok edilmesinden hiç rahatsız görünmüyor.
Ve, Herzog, öteki dünya önderleriyle tepeye katılıyor ve dünya başkanları onunla tıpkı hatıra fotoğrafında yer almaktan rahatsız olmuyorlar.
İsrail baştan beri, memleketler arası hukuka, savaş hukukuna ters, Birleşmiş Milletler tarafından çıkartılmış milletlerarası mukavelelere nazaran ‘insanlığa karşı suç’ olarak tanımlanmış hareketlerini, “Onlar da yapmasaydı” münasebetine dayandırıyor.
“Hamas militanları İsraillileri öldürdü, İsrail’e de Filistinlileri öldürme hakkı doğdu.”
Bizlerin bu savı kabul etmemiz bekleniyor.
İyi de, Hamas kanlı aksiyon yaptıysa, İsrail’in o aksiyonun cezalandırılmasını isteme hakkı doğdu.
Militanların ellerinde rehin olarak tuttukları insanları İsrail devletinin geri isteme hakkı doğdu.
Uygar ülkeler kendilerine karşı girişilmiş kabahatlere karşı hak isteme hakkını kullanırlar.
İsrail ise bir ulusun bütününü karşısına alıp amaç gözetmeksizin öldürüyor ve bunun doğal hakkı olduğunu savunuyor.
Daha tuhaf olan tutum, İsrail’in hukuk-kanun tanımaz bu karşı kanlı atılımına birtakım ülke başkanlarının de hak vermesiydi.
Joe Biden’in (ABD)…
Rishi Sunak’ın (İngiltere)…
Olaf Scholz’un (Almanya)…
Aradan geçen iki aya yakın müddette onların bu hallerinde farklılaşma gözleniyor.
İngiltere’de başbakan Sunak toplumdan gelen reaksiyonlar üzerine sesini kısmak zorunda kaldı. Yeni atadığı dışişleri bakanı eski başbakanlardan David Cameron, Tel Aviv’e kadar gidip İsrail’i daha fazla kan dökmemesi için uyardı.
Almanya da Gazze’deki gelişmeden kaygılı.
Biden savaşa verilen ortanın devamını istedi. Partisi içerisinden yükselen itirazlar üzerine ülkesindeki Müslümanların temsilcileriyle gizlice buluşup hassasiyetlerini paylaştı. Kısa müddetliğine kabul ettiği halde 30 dakika daha uzayan o görüşmede, “Özür dilerim, ben de hayal kırıklığı yaşıyorum, bundan sonra farklı davranacağım” dediği dışarıya yansıdı.
Yardımcısı Kamala Harris de, BAE’deki doruktayken, gazetecilere, “İsrail kendini savunurken bunu nasıl yapacağı da kıymetli. (Gazze’de) Çok fazla günahsız sivil öldürüldü. Sivillerin çektiği acılar ve Gazze’den gelen manzaralar çok yıkıcı” açıklamasını yaptı.
Savaşın birinci günlerinde gittiği İsrail’de “Ben buraya Yahudi kimliğimle geldim” diyerek tam dayanak kelamı veren dışişleri bakanı Anthony Blinken bile, “Uluslarası insani kanunlara uyma gereğinden” kelam etmeye başladı.
Global hava değişiyor, İsrail moral takviyelerini teker teker kaybediyor.
Medyada da hava İsrail’in aleyhine dönmeye başladı. Yakında, ABD’de, İngiltere’de, Almanya’da ve başka ülkelerde, İsrail’i ne yaparsa yapsın desteklemeye yeminli kalemlerin de kendilerini geriye çektikleri gerçeğiyle karşılaşabiliriz.
Gerçek durum bugün bu, lakin İsrail bu duruma bakarak duracak mı?
Netanyahu iktidarını Gazze’de kazanmayı umduğu ‘zafere’ bağlamış görünüyor. Öldürülen her Filistinli onun için iktidarının bir gün daha uzaması manası taşıyor.
Herzog BAE’de kırmızı halı muamelesi görünce Netanyahu’nun iştahı daha da kabarmış olabilir.
*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.
Bir yanıt bırakın